TÜRKİYE Yİ KİMLER SOYUYOR

Türkiye'de Deizmin yükselme nedenleri

TÜRKİYE VE DEİZM

Türkiye'de gençler arsında Deizm Yükseliyor mu?

Deizm, son yıllarda Türkiye’de özellikle gençler arasında giderek daha çok konuşulan bir düşünce biçimine dönüşmüştür. Bu durum, farklı anketler, akademik araştırmalar ve medya haberlerinde de yer almaktadır. Türkiye’de deizmin yükselişine dair bazı nedenler ise şöyle sıralanabilir:

1. Gençlerin Din Algısındaki Değişim: Genç nesiller arasında sorgulama eğiliminin artması ve geleneksel dini anlayışlarla modern yaşam tarzları arasındaki çatışmalar, bazı bireyleri deizme yönlendirebilmektedir.

2. Eğitim ve Bilgiye Erişim: İnternet ve sosyal medya sayesinde bilgiye daha kolay erişim, bireylerin dini inançları üzerine düşünmesini teşvik edebilir. Bu da deizme yönelimi artırabilir.

3. Toplumsal Tartışmalar: Türkiye'de dinin sosyal ve siyasi hayatta önemli bir yer tutması, bazen eleştirel bir bakış açısını da beraberinde getiriyor. Deizm, bu eleştirilerin bir yansıması olarak görülebilir.

4. Resmi Anketler ve Araştırmalar: Türkiye'de yapılan bazı anketler, özellikle genç nüfus arasında dini inançtan uzaklaşan veya farklı bir inanç sistemine yönelen bireylerin sayısında artış olduğunu göstermektedir. Örneğin, 2020'de yapılan bir araştırmada gençler arasında "deist" olarak tanımlayan bireylerin oranında artış olduğu belirtilmiştir.

5. Deizmin Doğası: Deizm, bir yaratıcıyı kabul etmekle birlikte organize dinlere bağlı kalmayan bir düşünce sistemidir. Bu da bireylere daha kişisel ve bağımsız bir inanç alanı sunduğu için cazip gelebilir.

Bu trendin kesin bir "yükseliş" olduğunu söylemek için daha geniş ve uzun vadeli çalışmalar gerekse de, Türkiye'de bu konuda bir farkındalık ve ilgi artışı olduğu açıktır.

Türkiye'de Deizm' in Yükselme Nedenleri:

Gerçeği kabul edelim; Türkiye’de cemaatler, tarikatlar ve diyanet kadar İslam’a zarar veren başka kimse ya da kurum yok. İslam’ı İslamcılardan kurtarmak gerekiyor. 

İslam, temiz yürekli insanlara emanet edilmeli ve siyaset ile ticaretin oyuncağı olmaktan çıkarılmalı. İslam’ın temel öğretisi Kur’an-ı Kerim’dir ve ilk emri “oku”dur. “Biz bu kitabı okuyup anlayasınız diye indirdik” der. 

Hurafelerle dolu binlerce kitabın arasında kaybolmayın. Kur’an-ı Kerim’i Türkçe ve anlayarak okuyun. Allah’la aldatılmamak için kulun, Allah’ın ne dediğini bilmesi gerekir. Bunun için de Hz. Muhammed’in tebliğ ettiği Kur’an-ı Kerim’i anladığı dilde okuması şarttır. İşte o zaman İslam dini, takiyyeci din tüccarlarının elinden kurtulur.

Deizmin neden yükseldiğini birkaç başlık altında toparlayabiliriz. Daha sade bir şekilde ifade etmek gerekirse, dindarlar arasında artan deizm eğiliminin sebeplerini dört ana başlıkta sıralamak mümkün.

1. Dindar olarak kendini ifade eden insanların din anlayışı, yaşam biçimi, davranışlarıyla gösterdikleri derin çelişkiler.
2. Dini kurumlar gibi gözüken tarikat, cemaat, vakıf, örgüt, okul gibi yerlerde yaşanan tutarsızlıklar, cahillikler, ahlaksızlıklar ve düşmanlıklar.
3. Çok büyük bir hızla ilerleyen zamana rağmen, çağın sorunlarına, sıkıntılarına ve açmazlarına yeterli cevap üretemeyen, yeni yollar açmayan, yeni fikirler bulamayan dogmatik din adamları, aydınlar ve düşün insanlarının yetersizliği.
4. Toplumu hızla dönüştüren dijital devrimin beraberinde getirdiği değersizlik, sığlık, içe kapanıklık, maddiyatçılık ve gerçek ötesi yeni bir yaşam formuna doğru insanları ittirmesi.

İslam, İnanç ve ibadetlerde ahlak ve adalet kavramını, ritüellerin önüne geçiremediği müddetçe Deizm ve Ataizm'e kayış hızlanarak artacak gibi görünüyor maalesef..

Sosyolojik Verilerle Din Algısı (Son 10 Yıl)

Gösterge	2010-2015 Dönemi	2020-2025 Dönemi
Dindarlık Tanımı	%55 "Dindar"	%45 "Dindar" (Belirgin düşüş)
Deizm/Ateizm Oranı	%2 - %4 aralığı	%10 - %15 (Gençlerde %20+)
İbadet Sıklığı	Düzenli (Cuma/Namaz)	Bireysel ve düzensiz katılım
Kurumsal Güven	Diyanet ve vakıflara güven yüksek	Cemaat ve kurumlara güven düşük

* Veriler; sosyolojik saha araştırmaları ve akademik anketlerin ortalama sonuçlarını yansıtmaktadır.

İnanç ve Sosyoloji: Gençlik Analizi

1. Siyaset-Din ilişkisi gençleri nasıl etkiliyor? ⊕

Dinin bir siyasi araç olarak kullanılması, gençlerde kutsal kavramına karşı bir mesafe oluşturmakta. Kurumsal dinin hata yapması, inancın özüne yönelik bir sorgulama başlatmaktadır.

2. Modern yaşam tarzı ve deizm bağı nedir? ⊕

Bireysel özgürlüklerin ön plana çıktığı modern dünyada, dinlerin katı kuralcılığı gençlerin yaşam hızıyla çatışmaktadır. Deizm, bu noktada daha "bireysel" bir alan sunmaktadır.

3. Tarikat ve cemaatlere bakış nasıl değişti? ⊕

Kapalı yapılar ve bu yapıların karıştığı olumsuz haberler, gençlerin "aracı kurum" olmadan yaratıcıya inanma (deizm) eğilimini güçlendirmektedir.

4. Bilimsel sorgulama deizmi tetikler mi? ⊕

Bilimle dogmalar arasındaki çelişki yaşayan gençler, evrenin bir tasarıma sahip olduğunu kabul edip, dogmaları reddederek deizme yönelmektedirler.

5. Ailelerin tutumu bu süreci nasıl etkiliyor? ⊕

Baskıcı dini eğitim tarzı, gençlerde ters tepki yaratarak inançtan uzaklaşmayı bir "özgürleşme" eylemi haline getirebilmektedir.

Geleneksel Dindarlık ve Deizm Farklılıkları

Alan	Geleneksel Dindarlık	Deist Yaklaşım
Vahiy ve Kitap	Mutlak ve tartışılmaz rehberdir.	İnsan ürünü veya tarihsel kabul edilir.
İbadet Biçimi	Şekilsel ve ritüel odaklıdır.	Ritüel yoktur; vicdani denge esastır.
Otorite	Dini kurumlar ve alimler belirleyicidir.	Bireysel akıl ve gözlem esastır.
Ahlak Kaynağı	Dini buyruklar ve cezalar.	Evrensel insan hakları ve vicdan.

ÖZEL METAFOR KUTUSU

"Geleneksel din, içine girilmesi zorunlu olan ve kapısı belirli kişilerce açılan görkemli bir saray gibidir; ancak saraydaki karmaşa ve sesler arttıkça gençler bahçeye çıkmayı tercih ediyor. Deizm, o sarayın bahçesinde oturup sadece gökyüzüne bakarak güneşi hissetme halidir.

Eskiden deniz feneri (kurumsal din) yolu gösterirdi; ancak fenerin ışığı kirlendiğinde veya siyasi sislerin arkasında kaldığında, kaptanlar (gençler) rotalarını sadece gökyüzündeki yıldızlara (vicdan ve yaratıcı) bakarak belirlemeye başladılar.

İnanç, bir kafesin içine hapsedilen kuş değildir; özgürlükle uçtuğunda anlam kazanır. Gençlik, dini kurumlardan kaçarken aslında 'Tanrı'dan değil, Tanrı adına kurulan baskıcı barikatlardan kaçmaktadır."

Related Posts