Türk parası nasıl mı değer kaybetti hiç unutmam Sanırım 1965 ya da 1966 yılı
Bir simit ve bir Coca Cola yirmi beş kuruş.
Simidi yedim.
Lâkin Coca Cola'yı içemedim, renginden çikolatalı bir içecek olduğunu zannederek özenti ile aldım.
İçemedim.
Sınıf arkadaşım Sami Sarıışık'a verdim.
Bir Coca Cola bir simit yirmi beş kuruştu, hiç unutmadım.
Ne kadar değerli ve kıymetli idi Türk parası
Yetmişli yıllarda tökezlettiler.
Seksenli yıllarda Özal ile çökerttiler.
Üç sıfır atsak ta Günümüzde ruhuna Fatiha okunur hale geldi
Bir simit ve bir kola 25 Kuruş
İçeceğimiz Süt'dü , Ayran'dı hoşaftı.
O yıllarda Amerikan içecekleri ile tanıştık.
Neden mi bu yazıyı yazıyorum
Coca Cola türü içeceklere müptelalığım pek yoktur.
Çok seyrek alırım
Geçen gün eşim misafir gelecek diye 2,5 litrelik Cola almış.
Misafirler içmedi
Dolaba kaldırdık.
Geçen baktım dolapta duruyor, sebil olmasın diye bir bardak doldurup içtim.
Ertesi akşam bir bardak
Sonraki akşam bir bardak daha.
Bir haftada bitirdim.
Lâkin ardından her akşam dolapta Cola aramaya başladım, acaba eşim almış mı diye.
Son üç gündür akşam saatlerinde Cola krizleri geliyor.
İçine ne koydular ise
Nasıl' mı paramız pul oldu derseniz!
Coca Cola ile başladı, ithal ürün hayranlığı ile doruğa ulaştı
Ürettiğimden çok tükettik
Sattığımızdan çok aldık.
İtibardan tasarruf olmazı rehber eyledik
Bizim o yıllarda günlük harçlığımız olan 25 kuruşu işte böyle pul eyledik.
“
Ahmet ATAM'dan Hikmetli Sözler: Simit ve Siyah Su
"Bak evladım; 1965 Kütahya’sında bir simit ile bir siyah su (Cola) yirmi beş kuruştu. O gün o suyu içemedik, yabancıydık; meğer o sadece bir içecek değil, cebimizdeki bereketin ve ruhumuzdaki kanaatin çalınışının ilk provasıymış. Süt, ayran, hoşaf bizim özümüzdü; Amerikan şurupları ise bizi bizden alan bir illüzyon. Sağlamcı adam bilir ki; parasını pul eyleyen sadece enflasyon değil, elin Hans'ının ürettiğine duyulan o kontrolsüz hayranlıktır."
Dünden Bugüne: Milli Değer ve İthal Bağımlılık
| Dönem / Kavram |
1960'lar (Bereket Dönemi) |
Günümüz (Tüketim Çıkmazı) |
| Satın Alma Gücü |
25 Kuruş = Simit + Coca Cola |
Milyonlarca Lira = Pul Olan Değer |
| İçecek Kültürü |
Süt, Ayran, Hoşaf (Öz Kaynak) |
Bağımlılık Yapan İthal İçecekler |
| Ekonomik Rehber |
Üretim ve Tasarruf Bilinci |
"İtibardan Tasarruf Olmaz" Yanılgısı |
Ekonomik ve Sosyal Çöküşün Nedenleri
1. Paramız neden pul oldu?
Ürettiğimizden çok tükettiğimiz, sattığımızdan çok aldığımız için. Hans'ın teknolojisini ve ürününü üretmek yerine sadece kullanmayı (ve buna hayran olmayı) seçtiğimiz için.
2. İthal ürünler neden bağımlılık yapıyor?
Sadece kimyasal içerikleriyle (Cola krizi gibi) değil, yarattıkları sahte statü ve modernlik algısıyla da bizi kendilerine mecbur bırakıyorlar.
3. Çıkış yolu nedir?
Atatürk İlkokulu kantinindeki o 25 kuruşun kıymetine geri dönmek; yani tasarrufu, yerli üretimi ve kendi öz kaynaklarımıza (süt, ayran) olan sadakati yeniden kazanmaktır.
— Günün Ana Fikri —
"Hasan, Hans'ın ürettiğini kullanmakla övündüğü sürece, o 25 kuruşun ruhuna Fatiha okumaya devam ederiz."
Yorum Gönder