Şıklık mı arıyoruz… yoksa sağlığımızdan mı vazgeçiyoruz?
Ucuz tişörtler, hızlı moda, indirim çılgınlığı… Peki bu kıyafetlerin bedeli gerçekten sadece etikette yazan fiyat mı?
Organik kıyafet kaldı mı? Tekstil sektörü kimya sektörüne mi dönüştü? Zehir mi giyiyoruz?
🧪 Tekstil Sektörü Kimya Sektörüne mi Dönüştü?
Bir tişört düşünün… Pamuk diyerek alıyoruz.
Ama o pamuk tarlasında hangi ilaçlar kullanıldı?
Boyanırken hangi kimyasallara maruz kaldı?
Kırışmasın diye hangi işlemlerden geçti?
Bugün tekstil üretiminde:
- Sentetik boyalar
- Formaldehit bazlı apre işlemleri
- Ağartıcı kimyasallar
- Su itici kaplamalar
- Polyester gibi petrol türevli lifler yaygın şekilde kullanılıyor.
Özellikle hızlı moda devleri — örneğin Zara, H&M ve Shein — çok hızlı üretim yaparken maliyeti düşürmek için yoğun kimyasal süreçlerden faydalanıyor.
Soru şu:
Tekstil üretimi artık doğadan mı geliyor, laboratuvardan mı?
☠️ Zehir Mi Giyiyoruz?
Ağır bir soru… ama sormadan geçemeyiz.
Cildimiz vücudumuzun en büyük organı.
Gün boyu temas ettiği şey ne? Kıyafetlerimiz.
Bazı sentetik kumaşlarda:
- Alerjiye neden olan kalıntılar
- Terle birleşince tahriş yapan boyalar
- Mikroplastik salınımı Hormon sistemini etkileyebilen kimyasallar bulunabiliyor.
Özellikle polyester ve naylon gibi sentetik kumaşlar terlemeyi artırabiliyor, ciltte bakteri oluşumunu kolaylaştırabiliyor.
Sormamız gereken soru şu:
Şık görünürken sağlığımızı sessizce riske mi atıyoruz?
🌿 Organik Kıyafet Kaldı mı?
Evet var… ama az ve pahalı.
Gerçekten organik bir tekstil ürünü:
GDO’suz pamukla üretilmeli
Zararlı pestisit kullanılmamalı
Ağır kimyasal boyalar içermemeli
Sertifikalı olmalı
Örneğin GOTS (Global Organic Textile Standard) sertifikası önemli bir referanstır.
Ama burada da dikkat: “Doğal”, “eko”, “yeşil koleksiyon” gibi pazarlama ifadeleri her zaman gerçek organik anlamına gelmez.
Peki biz gerçekten organik mi giyiniyoruz… yoksa organik olduğuna mı inanıyoruz?
🗑️ Çöp Giysiler: 5 Yıkamada Çöpe Giden Moda
Eskiden bir kazak yıllarca giyilirdi.
Şimdi bir sezon bile dayanmayan ürünler var.
Ucuz, kalitesiz, hızlı tüketilen ürünler:
➡️ Çabuk yıpranıyor
➡️ Renk atıyor
➡️ Formunu kaybediyor
➡️ Çöpe gidiyor
Bu da demek oluyor ki:
Hem cebimiz hem doğa zarar görüyor
Her yıl milyonlarca ton tekstil atığı oluşuyor.
Peki gerçekten ihtiyacımız kadar mı alıyoruz?
👗 Giyiniyor muyuz, Örtünüyor muyuz?
Giyinmek bir kültürdür.
Örtünmek bir ihtiyaçtır.
Ama bugün moda; kimlik, statü ve hız yarışına dönüştü.
Dolabımız dolu ama “giyecek bir şeyimiz yok”.
Bu bir ihtiyaç mı, alışkanlık mı?
Belki de asıl soru şu:
Sağlıklı mı giyiniyoruz, sadece tüketiyor muyuz?
🔍 Kıyafet Alırken Nelere Dikkat Etmeliyiz?
✔️ %100 pamuk, keten, yün gibi doğal lifleri tercih edin
✔️ Sertifika sorgulayın
✔️ Çok yoğun kimyasal kokan ürünleri almayın
✔️ İlk kullanımdan önce mutlaka yıkayın
✔️ Aşırı ucuz ürünleri sorgulayın
Unutmayın:
Ucuz ürünün gerçek bedelini çoğu zaman sağlığımız veya doğa ödüyor.
🌎 Sonuç: Zehir mi Giyiyoruz?
Belki her kıyafet zehir değil.
Ama bilinçsiz üretim ve tüketim kesinlikle riskli.
Tekstil sektörü kimyasal süreçlerle büyürken,
Bizim bilinç düzeyimiz aynı hızda büyüyor mu?
- Sorgulamalıyız.
- Etiket okumalıyız.
- Az ama kaliteli almalıyız.
Çünkü mesele sadece moda değil.
Mesele sağlık.
Mesele gelecek.
Giyiniyor muyuz, yoksa farkında olmadan zehir mi giyiyoruz?
Vitrindeki Şıklık mı, Kimyasal Atık mı?
Bak kardeşim, eskiden "Anadolu irfanı" dediğimiz bir şey vardı. Yün döşeklerde uyur, pamuklu donlarla gezerdik. Terimiz dışarı çıkar, tenimiz nefes alırdı. Şimdi ne oldu? "Geri dönüşüm" dediler, "Sürdürülebilirlik" dediler; pet şişeyi erittiler, üzerine iki fiyonk attılar, sana "Moda" diye kakaladılar.
Çöpü üstümüze giyiyoruz resmen! Laboratuvar faresi gibi geziyoruz ortalıkta. Naylonun içinde piştikçe pişiyoruz, sonra "Neden kaşınıyorum?" diye doktora koşuyoruz. Ulan, üstündeki tişörtün yarısı petrol, yarısı reklam!
| Konu | Sokak Mantığı | Benim Terazim |
|---|---|---|
| Kumaşın Aslı | "Pahalıysa kalitelidir, markadır." | Etikete bak; Polyester yazıyorsa bildiğin plastik poşet giyiyorsun demektir. |
| Geri Dönüşüm | "Doğayı kurtarıyoruz, çok çevreciyiz." | Çöpü parayla satmanın en kibar yolu. O şişe vücudunda toksine dönüyor haberin yok. |
| Sağlık Boyutu | "Yıkarız geçer, bir şey olmaz." | Tenin o boyayı, o plastiği emiyor. Sonra alerji, egzama... Şaşırma! |
Kafandaki Deli Sorular (SSS)
%100 Pamuk dedikleri her zaman doğru mu?
Yavrum, kağıt üzerinde öyle yazar ama o pamuğu beyazlatmak için kaç ton kimyasal döküldüğünü bir bilsen, tarlaya girmeye korkarsın.
Peki ne giyeceğiz, çıplak mı gezelim?
Çıplak gezme de, ketene, yüne, gerçek pamuğa yönel. Az al ama öz al. Bit pazarından dede malı bulsan daha sağlıklı, valla bak.
"Sürdürülebilir Moda" yalan mı yani?
Modanın sürdürülebiliri mi olurmuş? Moda demek tüketmek demek. Adamlar senin vicdanını rahatlatıp daha çok mal satmanın peşinde.
Laboratuvar üretimi kumaşlar çok dayanıklı ama?
Plastik de doğada bin yıl dayanıyor ama balığın midesinden çıkıyor. Dayanıklılık değil, nefes alabilirlik önemli!
Kıyafetleri yıkarsak kimyasallar gider mi?
Bir nebze... Ama asıl mesele o kumaşın dokusu. Plastik molekülünü deterjanla yıkayarak pamuğa çeviremezsin.
GÜNÜN ANA FİKRİ
"Eskiden elbise adamı gösterirdi, şimdi plastik adamı gizliyor. Doğaya dönmezsen, sonunda doğa seni 'atık' niyetine geri dönüştürecek!"
Yorum Gönder