 |
| TÜRKİYE EKONOMİSİNDE STAGLAFYON RİSKİ VAR MI |
Stagflasyon Nedir? Türkiye'de Günlük Hayata Etkileri Neler Olabilir?
Marketten Kiraya: Stagflasyon Vatandaşın Hayatını Nasıl Değiştirir?
Zam mı geldi, yoksa ben mi fakirleştim? diye düşünmeye başladıysanız, hoş geldiniz! Geçen hafta markette bir paket makarnayı kasadan geçirirken fiyat etiketiyle göz göze geldiniz ve ikiniz de sessiz kaldınız, değil mi?Stagflasyon Nedir?
Stagflasyon, durgunluk ile enflasyonun birleşimi demek.1. Market Reyonlarında ‘Saklambaç’ Oynamaktan Sıkılmadınız mı?
Geçen ay 50 liraya aldığınız sıvı yağ bu hafta 75 lira oldu.2. Kira Artarken Maaşın ‘Buz Devri’ne Girmesi Sizi de Şaşırtmıyor mu?
Stagflasyonun favori oyunu:3. İşsizlik ‘Sürpriz Yumurta’ Gibi: Her Köşede Farklı Bir Sürpriz!
Durgunluk, işlerin tamamen durması demektir.4. Faturalar Ödenmiyor Derken, ‘Tasarruf’ Adı Altında Yeni Bir Yaşam Tarzı mı Ediniyoruz?
Elektrik, su, doğalgaz…Peki ne yapmalı? İşte size ironik öneriler:
- Balkonda domates yetiştirin, “doğal ve organik” diyerek market fiyatlarına inat komşunuza takas teklif edin. (3 domates = 1 yumurta)
- Kombiyi 18 derecede çalıştırın; üşümek zayıflatır, moral bozukluğu da iştahı keser, böylece iki kuş bir taş.
- Kredi kartı borcunuzu “sanatsal performans” olarak görün; her ay faizlenirken “Büyüyen bir sanat eserine imza atıyorum” diyerek gülümseyin.
- İş arkadaşlarınızla “en düşük fiyat bulma” yarışması yapın; kazanan, bir paket makarnayı 10 liraya kapandır.
Belki de stagflasyon bize minimalizmi öğretiyordur?
Şimdi siz bir bardak su alın (musluktan, damacana lüks).
Cevabı biliyorsunuz.
Market reyonları alkışladı, indirim çığlığı attı raflar
Kasadaki ürün sayısı yarıya inerken
Tüm bakanlar "Zafer bizim" diye alkışladılar.
Ey garip gureba, ey fakir fukara!
Gözünü aç hele, bak şu kapkara rüzgâra.
Liyakat firarda, akıl zaten izinde,
Algı ile uçuruyorlar bizi iki lafın birinde!
Geminin dümeninde pusulasız bir kaptan var,
Limanı kaybettik, önümüz uçurum, dar.
Onlar sarayda yer ejder meyveli tatlıyı,
Biz kapıda bekleriz borçlu, alacaklıyı.
Kusursuz bir fırtına kopuyor derinden,
Ekonomi oynayacak yakında yerinden.
Faiz, kur, enflasyon üçlü bir çete olmuş,
Vatandaşın cebi daha dolmadan boşalmış.
Sıkın dişinizi der dişi altın kaplama,
Yahu cepte delik var, neyin kafası, saçmalama!
Mutfakta yangın değil, bildiğin volkan patlar,
Biz yaya kaldık, herifler parasına para katar..
Kravatlı nâdanlar nutuk atar kürsüden,
Anlamazlar pazardan, asgari ücretliden.
En kötü dönemi atlattık der her sene,
Ulan batacak yer kalmadı, baksana çevrene!
Önlemini al fukara, bunlardan hayır yok,
Kendi söküğünü dik, zira beyzadelerin karnı tok.
Yastık altında üç kuruşun varsa sıkı tut,
Bunların vaatleri bitti, artık kalmadı umut.
Hiciv dersen hiciv, felsefe dersen felsefe,
Adalet mülkün temelidir, ama uğramaz bu herife.
Kalemimiz dürüsttür, sözümüz biraz argo;
Bu memleketi soyanlara gitsin bu salvo .
"Ahmet ATAM'dan: Ekonomiyi yönettiğini sananlar çarşıya pazara korumalarla çıkarsa, stagflasyonu sadece sözlükte bir kelime zanneder. Etin gramla, peynirin dilimle alındığı yerde büyüme masalları, karnı aç olan millete ninnidir!"
Marketten Kiraya: Stagflasyon Vatandaşın Hayatını Nasıl Değiştirir? Zam mı Geldi, Yoksa Biz mi Fakirleştik?
Selam cemaat. Toplanın hele, çayları tazeleyin ama şekeri az atın, malum onun da fiyatı el yakıyor. Geçen gün bizim kahvede emekli arkadaşlarla oturuyoruz, bizim emektar berber Hasan elindeki fişe bakıp kendi kendine söyleniyor: "Ulan Ahmet abi, zam mı geldi yoksa ben mi fakirleştim, kafayı yiyeceğim" diyor.
Dedim ki: "Hasan kardeş, hoş geldin! Sen kafayı yemedin, seni ve tüm memleketi stagflasyon denen o sinsi canavar yiyor!" Televizyona çıkan o jöleli, takım elbiseli ekonomistler boyuna grafik çizip süslü laflarla kafa açıyorlar ya; yok büyüme oranları uçtu, yok enflasyon dengelendi...
Bırakın bu ayakları kardeşim! Gelin ben size o gavurca isimli stagflasyonun bizim bakkal sepetine nasıl yansıdığını tokat gibi anlatayım.
68 yaşındayım, bu topraklarda çok kriz gördüm; devalüasyon gördüm, gecelik faizlerin uçtuğunu gördüm ama böylesini görmedim. Stagflasyon dedikleri nane, iki belanın aynı anda tepemize binmesidir:
Bir yandan çarşı pazarda fiyatlar roket gibi uçuyor (yani enflasyon), diğer yandan dükkanlar siftahsız kapanıyor, işler duruyor, piyasa buz kesiyor (yani durgunluk). Yani hem cebindeki para pula dönüyor hem de o pulu kazanacak iş kapısı bulamıyorsun!
Eskiden fiyatlar artardı ama piyasada bir hareket, bir para döngüsü olurdu. Şimdi borsa bile kendi içinde debeleniyor, esnaf kan ağlıyor. Marketten içeri giriyorsun, geçen hafta 50 lira olan peynir olmuş 80 lira, ama senin maaş aynı yerinde sayıyor.
Kiracının işi daha zor, Ev sahibi kapıya dayanmış kirayı üç katına çıkarmak ister, "çıkarsam yandım, kalırsam açım" diye debelenir durursun. İşte bu bir ekonomik kriz değil beyler, bu bildiğin orta sınıfın cenaze namazıdır!
| Hayatın Gerçeği | Televizyondaki Masal | Ahmet ATAM'ın Terazisi |
|---|---|---|
| Market Arabası | "Ülkede Tüketim endeksleri dengeleniyor, sepet bazlı enflasyon düşüşte." | Ulan yalaka sepet mi kaldı? Millet bakkala el arabasıyla gidip avuç içi kadar poşetle dönüyor. Kasada kart patlamasın diye duaya yatan emeklileri görmüyor musunuz? Peyniri kalıp yerine dilimle, eti gramla alıyorsak endeks değil, bizim hayatımız eksilmiştir! |
| Kira ve Barınma | "Konut piyasasında fiyatlar daha stabil hale geliyor, arz artıyor." | Ulan yandaş yalaka, Stabil dediğin yer neresi be uyanık? Kütahya’nın göbeğinde bile kiralar emekli maaşını sollamış geçmiş. Ev sahibiyle kiracı gırtlak gırtlağa, adliyeler kira davasından geçilmiyor. Vatandaş maaşı kiraya mı versin, taşa vurup suyunu mu içsin? |
| İş ve İstihdam | TÜİK'e bakarsan İstihdam rakamları korunuyor, sanayide çarklar dönüyor." | Evet, Çarklar dönüyor ama kimin için dönüyor? Esnaf siftahsız dükkan kapatıyor, sanayici önünü göremediği için mal üretemiyor. Gençler üniversite bitirip kahve köşesinde okey taşı diziyor. İşsizlik gizli gizli çığ gibi büyüyor. |
Kara mizahın dibine vuruyoruz her gün: İstatistiki kurumlar çıkıp enflasyon düştü diye açıklama yapıyor, bizim bakkal Ergun tabeladaki fiyatı güncellerken elindeki tebeşir ağlıyor! Ulan zamlar durmadı ki, sadece zamların hızı yavaşladı diye bayram ediyorlar.
Fakirleşme öyle bir raddede ki, artık lüksü falan geçtik, hayatta kalma mücadelesi veriyoruz. Eskiden hanımla hafta sonu bir çay bahçesine gider, iki bardak çay içer, simit yer dik. Şimdi çay bahçesinin yanından geçerken kafamızı öne eğiyoruz masraf olmasın diye. Tokat gibi gerçek budur kardeşlerim:
Bir ülkede hırsızlar, vurguncular lüks içinde yaşayıp vergi kaçırırken, esnaf emeklisi Ahmet geçim sıkıntısı yaşıyorsa, orada ekonominin kitabını yazanlar milletin faturasını çoktan kesmiş demektir!
Vatandaşın Ekonomi Rehberi (SSS)
1. Stagflasyon tam olarak ne anlama gelir ve bizi nasıl etkiler?
Stagflasyon, yüksek enflasyon (fiyat artışları) ile ekonomik durgunluğun (üretimin durması, işsizliğin artması) aynı anda yaşanmasıdır. Vatandaş için bunun anlamı şudur: Aldığın her şey her gün daha pahalı olurken, gelirinin artmaması ve işini kaybetme riskinin tavan yapmasıdır.
2. Fiyatlar artarken piyasalar neden durgunlaşıyor?
Çünkü vatandaşın alım gücü bitti hemşerim! İnsanlar sadece karnını doyurmaya, kirasını ödemeye odaklandığı için konfeksiyoncuya, ayakkabıcıya, mobilyacıya para kalmıyor. Talep olmayınca esnaf mal satamıyor, üretim duruyor ve piyasa buz kesiyor.
3. Bu stagflasyon belasından en çok kim yara alıyor?
Her zamanki gibi faturayı en alttakiler ödüyor: Asgari ücretliler, emekliler, küçük esnaf ve sabit gelirliler. Büyük sermaye sahipleri paralarını faizde, borsada veya dövizde korurken, halkın birikimi ve alım gücü tamamen eriyip gidiyor.
4. Ev sahibi ve kiracı arasındaki bu kavgaların stagflasyonla ilgisi ne?
Doğrudan ilgisi var. Parasının değeri pul olan ev sahibi, mülkünü korumak için fahiş zamlar istiyor; geliri enflasyon karşısında ezilen kiracı ise bu parayı ödeyemiyor. Devlet kalıcı ve adil ekonomik çözümler üretemediği için toplumu karşı karşıya getirip izliyor.
5. Ahmet ATAM'a göre bu ekonomik cendereden nasıl çıkılır?
Öyle faiz artırıp milleti işsiz bırakarak, garibanın boğazını sıkarak çıkılmaz. Hükümet olarak İsrafı keseceksin kardeşim! Yukarıdaki şatafatı, lüksü, yandaş ihalelerini bitireceksin. Üretime, tarıma, fabrikaya destek vereceksin ki piyasaya bereket gelsin. Yoksa daha çok fatura öderiz.
Günün Ana Fikri
"Televizyondaki cicili bicili rakamlar ne derse desin; eğer bir memlekette bakkalın defteri kabarıyor, ev sahibiyle kiracı mahkemelik oluyor ve vatandaş zam dalgasında boğuluyorsa, orada stagflasyonun faturası sokağa kesilmiştir!"
KENDİME YAZILARIM
🔍 BENİ GOOGLE'DA BUL© 2026 | "Kalemi dürüst olanın, izi derin olur."
Yorum Gönder