 |
| Gelir adaletsizliği |
Türkiye’de Ücretler Asgari Ücrete Endekslense Daha Adil Olmaz mı?
Türkiye’de Ücret Artışları: Yüzde mi, Çarpan mı? Asgari Ücret ve Adalet Arayışı
Gelir dağılımında adalet maaşla asgari ücrete endekslenmeli mi? Bu Yazıyı Neden Yazıyorum? Çünkü her zam döneminde aynı masal anlatılıyor: “Yüzde şu kadar zam verdik.”Güzel. Ama kime ne kadar verdiniz?
Ben pazara gidiyorum, markete gidiyorum, fatura ödüyorum. Yüzdelik zam benim hayatımı kolaylaştırmıyor.
Hatta çoğu zaman daha da zorlaştırıyor.
Çünkü yüzdelik zam sistemi, baştan adaletsiz.
Yüzdelik Zam Sistemi: Adalet Değil, Matematik Oyunu
Bugün sistem şöyle işliyor:
Şimdi dürüstçe soruyorum: Bu mu adalet? zaten ay sonunu getiremeyen insana 5 bin lira, hiçbir temel derdi olmayan insana 18 bin lira.
Bu sistem yoksulluğu azaltmıyor.
Çünkü yüzdelik zam sistemi, baştan adaletsiz.
Yüzdelik Zam Sistemi: Adalet Değil, Matematik Oyunu
Bugün sistem şöyle işliyor:
- Asgari ücretliye %30 zam → cebine giren: 5.000 TL
- 30 bin TL maaş alana %30 zam → cebine giren: 9.000 TL
- 60 bin TL alana %30 zam → cebine giren: 18.000 TL
Şimdi dürüstçe soruyorum: Bu mu adalet? zaten ay sonunu getiremeyen insana 5 bin lira, hiçbir temel derdi olmayan insana 18 bin lira.
Bu sistem yoksulluğu azaltmıyor.
Bu sistem, yoksulluğu kalıcı hale getiriyor.
Benim Önerim Net: Asgari Ücrete Endeksli Çarpan Sistemi
Ben diyorum ki:
Bu ülkede bir asgari ücret varsa, herkesin maaşı buna bağlansın.
Yüzdeyle değil, çarpanla.
Örnek:
Asgari ücret = 1
Öğretmen = * 2.5
Mühendis = * 3
Doktor = * 4
Benim Önerim Net: Asgari Ücrete Endeksli Çarpan Sistemi
Ben diyorum ki:
Bu ülkede bir asgari ücret varsa, herkesin maaşı buna bağlansın.
Yüzdeyle değil, çarpanla.
Örnek:
Asgari ücret = 1
Öğretmen = * 2.5
Mühendis = * 3
Doktor = * 4
Asgari ücret arttı mı? Herkesinki otomatik artsın bu kadar basit bu Sistem Ne Sağlar?
1. Alt Gelir Grubu Nefes Alır, bugün asgari ücretli sadece hayatta kalmaya çalışıyor. Yaşamıyor.2. Orta Sınıf Erimez, bugün Türkiye’de orta sınıf diye bir şey kalmadı. Herkes yavaş yavaş aşağı kayıyor.3. Gelir Uçurumu Büyümez, farklar olur ama uçurum olmaz.
4. Zam Tiyatrosu Biter, her 6 ayda bir aynı tartışma, aynı bağırış, aynı hayal kırıklığı…
Herkes aynı parayı mı alacak? diye soranlara: Hayır, bu sistem eşitlik değil, adalet sağlar. Eşitlik, herkese aynı parayı vermektir; adalet ise herkese hakkı olanı vermektir. Bu ikisini birbirine karıştırmayın.
Bugünkü sistem kime yarıyor? Kimse kusura bakmasın ama bu düzen ne yoksula ne de orta sınıfa fayda sağlıyor.
Bu sistem;
✔ Zaten yüksek maaş alanlara yarıyor.
✔ Sermayeye yarıyor.
✔ Uçurumu büyütmeye yarıyor.
Enflasyon yükseliyor, kiralar fırlıyor, gıda fiyatları artıyor. Elektrik, su, doğalgaz zaten başlı başına sorun.
Enflasyonun Faturasını Hep Aynı İnsanlar Ödüyor
Enflasyon yükseliyor, kiralar fırlıyor, gıda fiyatları artıyor. Elektrik, su, doğalgaz zaten başlı başına sorun.
Ama zamlar hep yüzdelik geliyor.
Yani yük yine aynı kesimin omuzlarında.
Bu ne adil, ne de sürdürülebilir.
Ekonomist değilim ama pazara, markete giden, fatura ödeyen biriyim.
Bu ülkenin gerçeğini biliyorum.
Sorun sadece para değil, sorun adalet.
Son Söz
Yüzdelik zam sistemi bir masaldır, gerçek hayatla pek ilgisi yoktur. Asgari ücrete endeksli çarpan sistemi ise daha adil, daha insancıl ve daha sürdürülebilirdir. Bu ülke düzelecekse, önce adalet duygusuyla düzelir.<!--
Son Söz
Yüzdelik zam sistemi bir masaldır, gerçek hayatla pek ilgisi yoktur. Asgari ücrete endeksli çarpan sistemi ise daha adil, daha insancıl ve daha sürdürülebilirdir. Bu ülke düzelecekse, önce adalet duygusuyla düzelir.<!--
Günümüz ekonomisinde en büyük sorunlardan biri, enflasyonist baskı altında maaşlar arasındaki makasın giderek açılmasıdır. Gelir dağılımında adaleti sağlamanın en rasyonel yolu, tüm maaş kalemlerinin asgari ücrete endekslendiği bir katsayı sistemine geçilmesidir.
Mevcut Sistem vs. Endeksli Sistem Karşılaştırması
| Özellik | Mevcut Geleneksel Sistem | Asgari Ücret Endeksli Model |
|---|---|---|
| Maaş Farkı Kontrolü | Kontrolsüz açılan makas. | Sabit katsayı ile korunan denge. |
| Enflasyon Koruması | Gecikmeli ve eksik zamlar. | Eş zamanlı ve otomatik güncelleme. |
| Toplumsal Adalet | Düşük gelirli grubun ezilmesi. | Topyekün refah artışı. |
| Planlanabilirlik | Yıllık belirsiz pazarlıklar. | Şeffaf katsayı hesaplaması. |
Bu modelde, bir mühendisin maaşı asgari ücretin 3 katı, bir memurun maaşı 2 katı olarak belirlenir. Asgari ücrete gelen her artış, otomatik olarak tüm hiyerarşiye yansır.
Sık Sorulan Sorular
⚖️ Bu sistem neden adaleti sağlar? ▼
Asgari ücret arttığında diğer maaşlar yerinde saymaz; böylece toplumun tüm kesimlerinin alım gücü aynı oranda korunmuş olur.
📉 Enflasyonu tetikler mi? ▼
Enflasyonun nedeni işçi ücretleri değil, arz-talep dengesizliği ve maliyet artışlarıdır. Bu sistem sadece mevcut pastanın adil paylaşılmasını sağlar.
🎓 Kalifiye personel motivasyonunu kaybeder mi? ▼
Aksine, kalifiye personel maaşının asgari ücret karşısında erimeyeceğini bildiği için kendini daha güvende hisseder.
🏢 İşverenler bu sisteme nasıl uyum sağlar? ▼
Vergi düzenlemeleri ve devlet teşvikleriyle işveren üzerindeki yük dengelenerek, sistemin sürdürülebilirliği sağlanabilir.
📅 Güncellemeler ne sıklıkla yapılmalı? ▼
Asgari ücretin belirlenme periyodu (6 ay veya 1 yıl) ile tam senkronize bir şekilde tüm maaşlar otomatik güncellenmelidir.
Özetle:
"Maaşları asgari ücrete endekslemek, aynı limandaki tüm gemileri birbirine görünmez halatlarla bağlamak gibidir; su yükseldiğinde (asgari ücret arttığında) sadece dev şilepler değil, en küçük sandallar da aynı oranda yükselir ve kimse dipte kalmaz."
Yorum Gönder