GAZETE VE DERGİLERİN OKUNMAMASINDA YANDAŞ BASIN ETKİSİ

Artık ne bayilerde gazete var ne de o gazeteleri alıp kahvede kupon kesen, arka sayfadaki haberlere bakıp iç geçiren emektarlar.

Peki, ne oldu da koca bir ülkenin yazılı basını, o jilet gibi kuşe kâğıtlar, sabah kahvaltılarının baş tacı olan tirajlar bir anda çöktü? "Efendim, internet çıktı, mertlik bozuldu" diyen teknoloji meraklısı yeğenlerim, konunun sadece dijitalleşme olmadığını çok iyi biliyorlar. 

İşin içinde öyle bir "iktidar rüzgârı" ve "yandaş basın" fırtınası var ki, koca çınarı kökünden kuruttu. Gelin, emekli esnaf gözlüğüyle şu meseleyi bir masaya yatıralım, kim haklı kim haksız görelim.

Gazeteler Neden Kağıt Parçasına Dönüştü?

Problem: Türkiye’de gazete tirajları yerlerde sürünüyor. Eskiden milyonlar basan koca koca markalar, bugün bedava dağıtılsa bile dönüp bakılmayan, pazar tezgahlarında limon sarmaya yarayan birer ambalaj kâğıdına dönüştü. İnsanlar artık sabahları o mürekkep kokusunu içine çekmek istemiyor. Neden mi? Çünkü o kokunun yerini tek tipleşmiş, ruhunu kaybetmiş bir biat kokusu aldı.

Ajitasyon: Düşünsenize, sabah kalkıyorsunuz, cebinizdeki üç kuruş emekli maaşıyla bir gazete alıyorsunuz. Baş sayfaya bakıyorsunuz: "Ekonomi uçuyor!" Arka sayfaya bakıyorsunuz: "Avrupa bizi kıskanıyor!" Ulan insaf, pazarda domatesin kilosu kaç para olmuş, senin gazeten hala pembe panjurlu ev masalı anlatıyor! Tek bir merkezden, tek bir manşet fabrikasından çıkan "kupon manşetler" okuyucunun zekasına hakaret etmeye başlayınca, millet de haklı olarak sırtını döndü. Gazetecilik, gerçeğin peşinde koşmak yerine, birilerinin koltuğunu parlatma sanatına dönüştü.

Çözüm: Bu çöküşten kurtulmanın tek bir yolu var: Medyanın yeniden bağımsız, sorgulayan ve halkın cüzdanındaki yangını yazan asıl kimliğine dönmesi. Okuyucu yapay övgüler değil, çarşıdaki, pazardaki acı da olsa gerçeği duymak istiyor. Gazetecilik yeniden halkın avukatı olmak zorunda, iktidarın halkla ilişkiler (PR) bürosu değil!

Tirajların Çöküş Kronolojisi: Adım Adım Bağımsızlığın Kaybı

Tirajlar bir günde sıfırlanmadı elbet. Bu iş, tıkır tıkır işleyen bir planın, basını kontrol altına alma sevdasının adım adım örülen bir sonucuydu. Bakalım o süreç nasıl işledi:

1. Büyük Medya Güçlerinin El Değiştirmesi

Eski dönemlerde medyanın kendi içinde bir dengesi, her ne kadar eleştirsek de bir omurgası vardı. Derken, banka kredileriyle, kamu ihaleleri vaatleriyle koca koca medya holdingleri birer birer el değiştirdi. Gazetelerin başına haberciler değil, iktidarın onay verdiği "memurlar" oturtuldu.

2. Havuz Medyasının Kurulması ve Tek Seslilik

Bir gün bir uyandık ki, memleketteki 10 farklı gazete aynı gün, aynı noktası virgülüne kadar "Aynı Manşetle" çıkmış! İşte o gün Türk basını kendi cenaze namazını kıldı. Okuyucu bakkala gidip "Bana bir gazete ver" dediğinde, hangi markayı alırsa alsın aslında aynı şeyi okuyacağını anladı ve o parayı cebinde tutmaya karar verdi.

3. Resmi İlan ve Reklam Ambargoları

İş sadece yandaş olmakla kalmadı; muhalif kalmaya, halkın sesini duyurmaya çalışan az sayıdaki bağımsız gazeteye de Basın İlan Kurumu üzerinden cezalar yağdırıldı. Resmi ilanları kesildi, büyük şirketlerin reklam vermesi engellendi. Ekonomik olarak boğulan basın, ayakta kalmakta zorlandı.

Bir zamanlar bayide mürekkep kokusu vardı, Her fikir bir derya, her sayfa bir vakardı. Şimdi bak fiyakalı o kuşe kağıtlara; Hepsi aynı merkezden ayarlı o kalıplara!

KOPYALA-YAPIŞTIR MANŞETLER KOROSU ŞİİRİ