 |
| Cahille Âlimin Oyu Bir Olur mu? |
Demokrasinin Büyük İkilemi: Cehaletin Ödüllendirilmesi ve "Eşit Oy" Tartışması
Demokrasi, Cehalet ve Oy Hakkı Tartışması Cahille Âlimin Oyu Bir Olur mu?
Türkiye'de sandık kurulur, oy pusulası önümüze gelir ve halka denir ki: “Herkes eşittir.”
Kâğıt üstünde doğru. Peki ya hayatın içinde?
Günümüz Türkiye’sinde siyasete baktığımızda, özellikle AKP’nin oy tabanı üzerinden dönen tartışmalar tam da işte bu noktaya kilitleniyor. Eğitim seviyesi düşük, sorgulama alışkanlığı zayıf, kaderciliğe daha yatkın geniş bir kitle kısaca sarıklı ve çarıklılar, ve bu kitlenin diliyle konuşan, hatta çoğu zaman bu kitlenin cehaletini kutsayan bir siyasi söylem.
O zaman ortaya çıkan manzara şu:
Türkiye'de cehalet eleştirilmiyor, hatta ödüllendiriliyor.
Bilgi yüceltilmiyor, hatta şüpheyle karşılanıyor.
Dağdaki Çoban Meselesi
Meşhur bir deyim var:
“Dağdaki çobanla profesörün oyu bir mi?”
Soru çok rahatsız edici çünkü cevabı öyle basit basit de değil. Demokrasi bize “evet” diyor. Hayat ise “bir dur bakalım” diye fısıldıyor.
Düşünün:
-
Biri hayatı boyunca tek kanaldan beslenmiş beyni hurafe dolu,
-
Diğeri yıllarca okumuş, araştırmış, dünyayı görmüş.
Birisi duygularıyla ve dogmalarla oy veriyor,
Bir diğeri verilerle, analizle, karşılaştırmayla.
Lakin, sandıkta ikisinin de parmağı aynı mürekkebe batıyor.
İşte tartışma da burada başlıyor.
Demokrasi mi, Sayı Demokrasisi mi?
Demokrasi sadece çoğunluk değildir.
Demokrasi aynı zamanda bilinçtir, sorumluluktur, akıldır.
Eğer bir ülkede:
-
Cehalet alkışlanıyor,
-
Bilgi elitizm diye aşağılanıyor,
-
“Ben anlamam ama liderim bilir” cümlesi siyaset felsefesi haline geliyorsa…
İşte orada sandık vardır ama demokratik kültür eksiktir.
Bu noktada ise sorun artık “çoban” değildir.
Sorun, çobanın hiç sorgulamadan karar vermesini erdem gibi sunan siaysal düzendir.
Siyaset, Cehaletin Aynası Olmamalı
Türkiye'de vekillerin dili de, seçmenin aynası haline gelmiştir.
Mecliste bağıran, hakaret eden, bilimle kavga eden bir profil varsa; bu, toplumun lümpen kesiminin bilinç seviyesinin siyasete yansımasıdır.
Siyasetçinin görevi cehalete göre eğilmek değil, toplumu yukarı taşımak olamalıdır.
Ama bizde olan şudur:
Merdiven kurulacağına, çıta aşağıya indiriliyor.
Hiç Cahil ile Âlimin Oyu Bir Olur mu?
Belki teknik olarak olabilir.
Lakin ahlaki ve toplumsal sonuçları aynı olmaz.
Çünkü biri geleceği düşünür,
Diğeri bugünü kurtarır.
Biri sistem ister,
Diğeri sadaka.
Biri soru sorar,
Diğeri biat eder.
Ve sonunda bedeli herkes öder.
Son Söz
Bu yazı “halka hakaret” değil, sisteme itiraz yazısıdır..
Cehaleti halka kader gibi sunanlara,
Bilgiyi tehdit gibi görenlere,
Sorgulayanı düşman ilan edenlere bir itirazdır…
Belki de asıl soru şudur: Demokrasi herkese oy hakkı vermeli mi, yoksa herkese defalarca düşünme sorumluluğu mu yüklemeli?
| Kriter | Evrensel Demokrasi (Mevcut) | Bilgi Yönetimi |
|---|---|---|
| Temel İlke | Her birey eşittir (1 kişi = 1 oy). | Bilgi ve yetkinlik esastır. |
| Seçmen Profili | Tüm vatandaşlar (Eğitim gözetmeksizin). | Siyasi okuryazarlığı olanlar. |
| Risk Faktörü | Popülizm ve cehaletin manipülasyonu. | Elitizm ve sosyal dışlanma. |
| Toplumsal Sonuç | Çoğunluğun tahakkümü riski. | Liyakat odaklı yönetim hedefi. |
🧐 Sıkça Sorulan Sorular
🗳️ "Dağdaki çoban" metaforu aslında neyi temsil ediyor? ▼
Aslında bu ifade, eğitimsiz kitlelerin bilinçsiz tercihleri ile ülkenin geleceğini belirlemesi arasındaki orantısızlığa dikkat çeken sosyolojik bir eleştiridir. Sorun çobanın mesleği değil, bilginin yönetimdeki ağırlığıdır.
🎓 Eğitimli seçmen oranı siyasi söylemi nasıl değiştirir? ▼
Bir ülkede eğitim seviyesi arttıkça, popülist ve duygusal söylemler yerini rasyonel, ekonomik ve hukuk odaklı argümanlara bırakmak zorunda kalır. Cehaletin ödüllendirilmesi, bu dönüşümün önündeki en büyük engeldir.
🏛️ Sokrates'in demokrasi eleştirisi bugün için ne anlama geliyor? ▼
Sokrates, bir geminin rotasını rastgele bir yolcunun değil, gemicilikten anlayan birinin çizmesi gerektiğini savunur. Modern siyasette bu, "uzmanlık" ve "bilgi"nin dışlanmasının toplumsal bir çöküşe yol açacağı uyarısıdır.
⚖️ Eşit oy ilkesi demokrasinin özüne aykırı mı? ▼
Hukuki açıdan hayır, ancak etik ve fonksiyonel açıdan son derece tartışmalıdır. Eğer cehalet bir siyasi strateji olarak korunuyorsa, demokrasi "bilgisizlerin yönetimi" olan 'Oklokrasi'ye dönüşebilir.
🚀 Sosyokültürel yapıyı düzeltmek için ne yapılmalı? ▼
Eğitim sisteminin ezberden uzaklaştırılması, eleştirel düşüncenin teşvik edilmesi ve liyakatin en üst değer haline getirilmesi temel çözümdür. Bilginin ödüllendirildiği bir sistem, cehaletin pazarını yok eder.
Yorum Gönder