KÜTAHYA TARİHİ NOSTALJİK FOTOĞRAFLAR YENİDEN RENKLENDİRİLMİŞ HALİ

• Kütahya Kalesi: Arka planda tepenin üstünde uzanan surlar ve burçlar. Bizans döneminde yapılan, Germiyanoğulları ve Osmanlı döneminde onarılan Kütahya Kalesi. Halk arasında "Hisar" diye geçer. 70 burcu olduğu söylenir.
• Tarihi Konaklar: Kalenin eteğindeki kiremit çatılı, geleneksel Kütahya evleri. Çoğu 2-3 katlı, cumbalı, kerpiç/ahşap karışımı Osmanlı mimarisi. Bugün bir kısmı restore edilip Germiyan Sokağı civarında turizme kazandırıldı.
• Cami ve Minare: Soldaki büyük kubbeli yapı ve tek şerefeli minare muhtemelen Ulu Camii. 1410’da Yıldırım Bayezid tarafından yaptırılmış, Kütahya’nın en eski ve en büyük camisi. Sağda uzakta görünen ikinci minare de Saray Camii olabilir.
• Öndeki Alan: Fotoğrafın önündeki boş arazi ve taş duvarlar, şehrin o dönemdeki sınırını gösteriyor. Burası tarla veya bahçe olarak kullanılıyormuş. Şehirleşme henüz kalenin eteklerine kadar inmiş.

Tahmini Dönem: Fotoğraf renkli ve net. Ya renklendirilmiş bir eski fotoğraf ya da 1950-1970 arası çekilmiş bir dia. Ağaçların yapraklanmasına bakılırsa ilkbahar ayları.

Gördüklerimiz:

• Zeus Tapınağı: Arkadaki görkemli yapı, dünyadaki en iyi korunmuş Zeus Tapınaklarından biri. M.S. 2. yüzyılda, Roma İmparatoru Hadrian döneminde yapılmış. Ön cephesinde 8, yanlarda 15 sütun var. Altında tonozlu bir yapı olması onu tek yapıyor. Bu tonozlu kısım kehanet merkezi olarak kullanılmış.
• Sütunlar ve Kalıntılar: Tapınağın çevresindeki yıkık sütunlar ve taş bloklar. Aizanoi, Frigya bölgesinin önemli bir dini ve ticari merkeziydi. Tapınak dışında stadyum-tiyatro kompleksi, agora, hamam, köprüler gibi yapılar da var.
• Köylü ve Kağnı: Sağda ot balyası yükleyen kişi ve öküz arabası. Fotoğraf muhtemelen 1930-1960 arası çekilmiş. O dönemde Çavdarhisarlılar tarlalarını antik kentin içinde sürer, hasadı kağnıyla taşırdı. Antik kent ile günlük yaşam iç içeydi. Bu kare de o dönemin en güzel kanıtı.

Not: Aizanoi, 2012’den beri UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde. "İkinci Efes" diye anılıyor. Tapınak bugün de ayakta ve restorasyon çalışmaları sürüyor.

Detaylar:

• Balıklı Hamamı: Tabelada gördüğün hamam, Kütahya’nın en eski hamamlarından. 13. yüzyılda Selçuklu döneminde yapılmış. İsmini, hamamın suyunun geldiği kaynakta kutsal sayılan balıkların yaşamasından almış. Halk arasında "şifalı balıklar" diye bilinir. Hamam bugün hâlâ hizmet veriyor.
• Dere ve Köprü: Ortadan geçen su kanalı, Balıklı Deresi. Eski Kütahya’da şehrin içinden geçen dereler vardı. Evlerin altından akar, köprülerle geçilirdi. Sonradan çoğu kapatıldı. Fotoğraftaki taş köprü de derenin üstünden mahalleyi bağlıyor.
• Evler: Soldaki cumbalı, ahşap Osmanlı konakları. 2-3 katlı, dar uzun pencereli, çıkmalı mimari tipik Kütahya evi. Çoğu 19. yüzyıl sonu, 20. yüzyıl başı yapısı. Alt katlar taş, üst katlar ahşap karkas.
• Cadde Dokusu: Sağdaki ağaç, elektrik telleri, tabelanın stili... Fotoğraf muhtemelen 1940-1960 arası çekilmiş. "Foto Engin KÜTAHYA" imzası da altta görünüyor. Engin Fotoğraf, Kütahya’nın eski stüdyolarındandı.

Bugünü: Balıklı Caddesi hâlâ var. Hamam ayakta. Dere ise kanal içine alınmış, üstü kapatılmış. Eski evlerin bir kısmı yıkıldı, bir kısmı restore edildi. Ama caddenin ruhu duruyor.