Borsa da fonlardaki yüksek getiri, doğrudan yüksek risk anlamına gelir. Serbest piyasada olağanüstü kârları tek başına toplayan bir yatırımcının, batmış ya da kapatılmış fonlardaki zararı “kurtarın beni” diyerek kamuya, yani tüyü bitmemiş yetimin vergilerine yüklemesi, ekonomik ahlaka ve piyasa adaletine aykırıdır; riskin bedeli her zaman riski alana aittir.
BORSADA KAPANAN FONLAR, BÖREĞİ YALNIZ YİYEN KÖTEĞİ DE YALNIZ YER:
Yarım asırlık ticaret hayatımda, arastanın çamurunu çiğnerken öğrendiğim ilk ders şuydu: Fazla kâr vaat eden tezgâhta ya bir hile vardır ya da yangın.
Kahvede oturup çayını höpürdetirken ekranındaki yeşil rakamları görüp kendini Wall Street kurdu sanan ahbaplara bakıyorum. Borsa coşup tefeci faizinin üç katı kâr cebe indi mi kimsenin aklına ahlak ve adalet gelmez, komşusuna bir demli çayı bile çok görür. “Ben finans dehasıyım, risk aldım kazandım” der, böreği keyifle tek başına yer.
Ama o kapı kapandığında, fon tasfiye edildiğinde feryat figan yükselir: "Devlet nerede? Bizi kurtarın!"
Ekonominin ve mantığın kabul etmeyeceği ölçüde akıl dışı kârı cebe atıp keyfine bakıyorsan, tezgâh çöktüğünde o darbeyi tek başına göğüsleyeceksin. Kazancına ortak etmediğin halkın sırtına, yenilginin faturasını semer gibi yükleyemezsin!
💡 ESNAFIN TERAZİ TAŞI: Tezgâhında tartmadığın, zahmetini çekmediğin fazla kâr, bir gün gelir dükkânın anahtarını elinden alır. Çarşıda bir mal piyasa değerinin yarısına satılıyorsa ya kusurludur ya çalıntıdır; borsa fonu da doğanın kanununa aykırı şekilde kâr dağıtıyorsa sonu yakındır.
⚠ KAZIN AYAĞI: Birçok yatırımcı, “Devlet SPK ile denetliyor, batarsa devlet ödemek zorunda” diye düşünür. Oysa denetim sadece kural koyar, kimsenin riskine kefil olmaz! Regülasyon, oyunun kurallarını belirler; zararı karşılayan bir hayır kurumu değildir.
Piyasa Gerçeği: Kazançta Ben, Kayıpta Millet Mantığı
| Durum | Yatırımcının Tavrı | Esnaf ve Piyasa Ahlakı |
| Yüksek Kâr Dönemi | "Kendi aklımla başardım, kâr benim hakkım." | Börek tek başına yedi isen, köteği de tek başına yiyeceksin. |
| Fon Kapatıldığında / Çöküşte | "Devlet bizi kurtarsın, mağdur edildik!" | Riski alan dayağı yer; yetimin hakkı kumara kalkan edilemez. |
| Sorumluluk Terazisi | Zararı Hazineye veya kamu bütçesine yıkma isteği. | Özgür iradeyle alınan riskin bedelini bizzat ödeme ahlakı. |
Hikmetli Kapanış: Dervişin Hırkası ve Ateş Pervanesi
Bir zamanlar bir dervişe sormuşlar: “Ateşe doğru uçan pervaneye acınır mı?” Derviş gülümseyerek, “Işığın cazibesine kapılıp kendi kanadını ateşe sürenin yasına oturulmaz. O, ateşi nur sanmanın bedelini kanatlarıyla öder,” demiş.
Piyasa böyledir azizim. Hırsının peşine takılıp koca ateşe pervane gibi koşanlar, kanatları yanınca ortalığı yangın yerine çevirmemeli. Böreği tek başına yiyen, köteğin acısını da yalnız çeker. Ne ticaretin ne de hayatın adalet terazisi şaşar.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Borsa'da kapatılan veya batan fonların zararını kamu ödemeli mi?
Hayır, serbest piyasada yüksek getiri vaadiyle yatırım yapılan fonların zararını asla kamuya ya da vergi mükelleflerine yükleyemezsiniz.
2. SPK denetimi yatırımcının anaparasını garanti altına alır mı?
Hayır, SPK fonların yasal mevzuata ve şeffaflık kurallarına uyup uymadığını denetler; ancak yatırımcının üstleneceği piyasa riski veya yaşayacağı finansal zarara kefil olmaz.
3. Yüksek getiri vaat eden fonlar neden aniden kapatılır?
Piyasadaki teamüllere aykırı spekülatif işlemler, aşırı kaldıraç kullanımı, likidite eksikliği veya mevzuata aykırı hareketler tespit edildiğinde fonlar tasfiye edilir.bu gün yapılan da budur.
4. Yatırımcı zarara uğradığında yasal olarak ne yapabilir?
Fon yöneticisinin açık bir usulsüzlük ya da manipülasyon yapması durumunda, mahkemeler aracılığıyla hukuki tazminat talep edilebilir; ancak yalnızca piyasa riskinden kaynaklanan kayıplar yatırımcının sorumluluğundadır.
5. "Böreği yalnız yemek, köteği yalnız yemek" kuralı borsada ne anlama gelir?
Yüksek getiri peşinde kazancını tek başına biriktiren yatırımcı, risk gerçekleşip fon battığında ortaya çıkan zararı da tek başına üstlenmek zorunda kalır.
BÖREK VE KÖTEK TERAZİSİ ŞİİRİ:
Bir seraba kandın da bağın kuruttun,
Alnının terini tezgâhta unuttun.
Kırk katlı kârı nefse lokma edip de,
Hak terazisini hangi dağda yuttun?
Bal tutan parmağın lezzeti tatlı,
Hırs atına bindin, gururun katlı.
Tezgâh çöktü diye bağırma boşa;
Ateşe pervane uçtu kanatlı!
Böreği yer iken sofrada tektin,
Etrafa fiyaka, çalımlar ektin..
Şimdi kötek vakti gelince ey can,
Hangi yüzle kurtarın beni diyeceksin?
Kaderin oku da yayından uçar,
Herkes ektiğini gün gelir biçer.
Kul hakkı yüküyle batan bir gemi,
Sanma ki ummanı selamet geçer.
Ahmet der ki; hırsın gözü perdedir,
Arif olan bilir, derman da sendedir..
Kendi rızasıyla kuyuya düşen,
Dönsün de baksın ki vebal nerededir...
KENDİME YAZILARIM
🔍 BENİ GOOGLE'DA BUL© 2026 | "Böreği tek başına yiyenin, kötek sırası gelince feryat etmeye hakkı yoktur."
Yorum Gönder