Coğrafya kader midir, yoksa beceriksizliğin üstünü örten şık bir battaniye mi? “Coğrafya kaderdir” sözünü ilk duyduğumda ağır, derin ve entelektüel gelmişti.
Ama sonra fark ettim ki, memlekette kim zora düşse bu cümleye sarılıyor.
Ekonomi kötü mü? Coğrafya.
Siyaset berbat mı? Coğrafya.
Komşular sorun mu çıkarıyor? Coğrafya.
Bir dakika ya… Bizi yöneten harita mı?
Coğrafya Ne Yapar, Ne Yapmaz?
Evet, coğrafya önemlidir. Denize kıyın varsa ticaret yaparsın, petrolün varsa pazarlık gücün olur, dağlık bir bölgede isen ulaşım zorlaşır.Bunlar fiziksel gerçeklerdir.
Ancak aynı coğrafyada yaşayan iki farklı ülkenin bambaşka kaderler yaşadığını da görüyoruz. Aynı iklim, aynı yer altı kaynakları, aynı stratejik konum…
Biri yükselirken diğeri yerinde sayıyor.
Demek ki mesele sadece toprak değil, toprağın üzerindeki akıldır.
Coğrafya mı, Zihniyet mi?
Çölün ortasında dünya markası yaratan var.Savaşın ardından küllerinden doğan var.
Hiçbir doğal kaynağı olmadan teknoloji devi olan var.
Demek ki coğrafya sadece başlangıç noktası, sonuç değil.
Peki biz ne yapıyoruz?
Yanlış kararların, kısa vadeli politikaların, plansızlığın ve liyakatsizliğin üstünü örtüp diyoruz ki: “Coğrafya kaderimiz.”
Yok öyle kolayına kaçmak.
Komşular Bahane mi?
Etrafımız ateş çemberi. Evet, doğru.Peki soru şu:
Ateş çemberindeyken daha mı akıllı olmak gerekir, yoksa daha mı dağınık?
Zor coğrafya, sağlam liderlik ister.
Zor coğrafya, güçlü kurumlar ister.
Zor coğrafya, uzun vadeli strateji ister.
Bunlar yoksa sorun haritada değil, yönetimdedir.
Kader mi, Sorumluluk mu?
Kader kelimesi rahatlatıcıdır, çünkü sorumluluğu azaltır. “Biz ne yapalım, coğrafya böyle” düşüncesi insanı pasif kılar.Oysa tarih tam tersini gösterir.
Aynı coğrafyada farklı dönemlerde farklı başarı hikâyeleri yazılabiliyorsa, kader sabit değil, değişkendir.
Ve değişken olana kader demek biraz kolaycılıktır.
Coğrafya zorluk getirebilir, evet.
Ama bu, kötü yönetimi haklı çıkarmaz.
Stratejik konum bazen avantajdır, bazen risk.
Önemli olan onu nasıl kullandığın.
Toprak aynı kalır, ama akıl değişirse sonuç da değişir. Bu yüzden dürüst olalım:
Coğrafya kader değil, şarttır.
Kader dediğimiz şey çoğu zaman verilen kararların toplamıdır. Yanlış kararlar birikir, adına kader deriz; doğru kararlar birikir, adına başarı. Harita masumdur, asıl mesele pusulayı tutan elde.
"Ahmet ATAM'dan Hikmetli Sözler: Kader diye bir şey vardır ama o bile çalışmayana 'geçmiş olsun' der. Coğrafyayı suçlayacağına, kıçını kaldır da biraz terle!"
Selam millet, ben Ahmet ATAM. Yine oturduk kahveye, elimizde bir bardak acı çay, kafamızda bin tane tilki... Bugün şu meşhur "Coğrafya kaderdir" lafını masaya yatıracağız. İbn-i Haldun amcamız bunu söylerken Endülüs’ün portakal çiçeklerini mi kokluyordu yoksa bizim gibi tozun toprağın içinde miydi bilmem ama bizim millet bu lafı "Yata yata ölme garantisi" olarak kullanmaya bayılıyor.
Ulan, coğrafya dediğin senin haritadaki yerindir; senin o tembel kıçını koltuktan kaldırmaman coğrafyanın değil, senin genetik kodundaki o "beleşçilik" aşkının sonucudur. "Almanya’da olsam CEO olurdum" diyen adamın, burada bakkala ekmek almaya gitmeye üşenmesi hangi coğrafi koordinatla açıklanır? Hadi buyurun, teraziye çıkalım.
| Subject (Konu) | Street Logic (Sokak Mantığı) | My Scale (Benim Terazim) |
|---|---|---|
| Ekonomik Durum | "Bu memlekette dürüstlükle para kazanılmaz, coğrafya bozuk." | Dürüstlükle değil, uyanıklıkla değil; akılla kazanılır. Senin coğrafya değil, kafanın içindeki imar planı hatalı kardeşim. |
| Eğitim ve Kültür | "Avrupa'da doğsak şimdiye üç dil biliyorduk, burada anca küfür ediyoruz." | Kendi dilindeki ana-avrat sövmelerden başka kelime haznen yok, elin Hans'ına mı özendin? İnternet bedava, bahane gırla! |
| Adalet ve Düzen | "Ortadoğu burası abicim, düzen böyle gelmiş böyle gider." | Düzen gitmiyor, sen o düzenden nasıl nemalanırım diye sıraya giriyorsun. Kader değil, karakter meselesi. |
Kafanıza Takılanlar (Ya da Takılması Gerekenler)
1. Ahmet amca, şimdi biz İskandinavya'da doğsak hayatımız aynı mı olurdu?
Olmazdı aslanım. Orada senin bu "Kanka bir hallederiz" lafın sökmeyeceği için muhtemelen sıkıntıdan patlardın ya da o disiplin altında ağlayarak anneni arardın.
2. Coğrafya hiç mi etkili değil yani?
Etkili elbet. Denizin varsa balık yersin, çölün varsa toz yersin. Ama ruhun açsa, nerede doğarsan doğ "bahaneyi" yersin.
3. Başarı tamamen bireysel mi?
Değil, ama başarısızlığın sorumlusu %90 sensin. Sistem bozuk diye yan gelip yatmak, bozuk sistemin en sevdiği insan tipidir.
4. Gençlere ne önerirsin bu konuda?
Haritaya bakmayı bırak, aynaya bak. Aynadaki adam/kadın adam olursa, coğrafya sadece bir posta adresi olarak kalır.
5. Bu yazı biraz ağır olmadı mı?
Gerçekler acıdır, baklava değil ki tatlı olsun. Tokat yemiş gibi olduysan uyanıyorsun demektir, hadi iyisin yine.
Günün Ana Fikri: Coğrafya kaderse, o kaderi yazan kalem senin elindedir; mızmızlanmayı bırak da yazmayı öğren!
Yorum Gönder