TÜRKİYE Yİ KİMLER SOYUYOR

 Erdoğan'ın Selçuklu Modeli: Tarihsel Birlik Çağrısı mı, Üniter Yapıya Tarihi Bir Kostüm mü

Erdoğan'ın Selçuklu Modeli 2.0: Üniter Devletin Yeni Kostümü mü, Yoksa Tarihi Bir Reenkarne mi? 🌾

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Meclis konuşmasında sunduğu “Selçuklu Modeli”, Türk-Kürt-Arap ittifakı ve ortak gelecek söylemiyle dikkat çekti. Erdoğan'ın meclis açılış konuşmasında yaptığı 

Bir zamanlar bir imparatorluk vardı; herkes kendi dilini konuşur, kendi mezhebini yaşar, ama aynı çadırda gölgelenirdi. Bugün ise herkes aynı dili konuşmalı, aynı gölgede durmalı, ama çadırın kumaşı biraz dar..

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Meclis konuşmasında ortaya koyduğu “Selçuklu Modeli”, tarihsel bir birlik idealine gönderme yapıyor.

Ancak bu çağrı, mevcut üniter ulus-devlet yapısında sanki biraz büyük bir elbise gibi duruyor. 

Elbise şık, fakat bu düğmeler kapanmakta zorlanır.

🏰 Selçuklu Modeli: Tarihten Günümüze Bir Transfer Denemesi

Selçuklu, çok etnikli, çok mezhepli ve çok dilli bir siyasi yapıya sahipti. 

Bugünün Türkiye’si ise 1924 Anayasası’ndan bu yana “tek millet, tek devlet, tek bayrak” anlayışıyla şekillenmiş üniter bir yapıdır. 

Erdoğan’ın önerisi, bu yapıya tarihsel bir kostüm giydirme çabası gibi görünüyor: “Bakın, geçmişte birlikte yaşamıştık, şimdi de birlikte yürüyebiliriz.” 

Ancak sorun şu ki, Selçuklu ’da yürüyenler farklı ayakkabılar giyiyordu, bugün ise herkesin aynı postal içinde yürümesi bekleniyor..

🧭 Uygulanabilirlik Testi: Tarihsel Model, Güncel Gerçeklik

1. 🧬 Etnik ve Mezhepsel Çeşitlilik

Selçuklu, farklı etnik grupları kendi bölgelerinde yönetimlerine bırakırdı. 

Bugün ise merkeziyetçi bir yaklaşım hâkim. 

Kürt kimliği, Alevi inancı ve Arap kültürü gibi unsurlar hâlâ “farklılık” yerine “sorun” olarak algılanıyor. 

Selçuklu modeli yerinden yönetimle işlerken, günümüz sistemi “her şey Ankara’dan” anlayışını benimsiyor.

2. 🏛️ Hukuki ve İdari Yapı

Selçuklu döneminde kadılar, yerel kültüre uygun şekilde kararlar verirdi. 

Günümüzde ise "tek hukuk, tek norm" anlayışı hakim. 

Bu yüzden Selçuklu modeli, bugünkü anayasal çerçeveyle uyuşmaz. 

Uyum sağlanmaya çalışılırsa ya model bozulur ya da çerçeve zarar görür.

3. 🗣️ Dil ve Kültür

Selçuklu döneminde Farsça, Arapça ve Türkçe bir arada kullanılırdı. 

Bugün ise “resmi dil Türkçedir” anlayışı, diğer dillerin kamusal alandaki varlığını kısıtlıyor. Selçuklunun yaklaşımı, çok dilliliği bir zenginlik olarak görürken, günümüz sistemi “tek dili birlik için zorunlu kabul ediyor.

🪶 Selçuklu Modeli Üniter Devlete Nasıl Giydirilir?

Önce modelin kolları kesilir, çünkü yerinden yönetim fazla gelir.
Sonra etnik motifler silinir, çünkü “ayrımcılık olur” denir.
Mezhepsel desenler sadeleştirilir, çünkü “laiklik” hassas bir kumaştır.
En sonunda, modelin üzerine bir “tek bayrak” rozeti dikilir.
Ve işte: Üniter devletin Selçuklu modeli hazır.
Ama bu model, artık Selçuklu ’ya değil, 2025 Türkiye’sine benzer.

🐎 Erdoğan’ın Çağrısı: Gerçek Bir Reform mu, Siyasi Bir Dekor mu?

Erdoğan’ın konuşması, tarihsel bir birlik idealine atıfta bulunuyor.
Ancak bu ideal, mevcut sistemin sınırlarına takılıyor.

Selçuklu modeli birleştirici olabilir; fakat önce sistemin kendisi farklılıkları kabul etmeli. 

Aksi halde bu model, yalnızca seçim dönemlerinde kullanılan bir “tarihi kostüm” olarak kalacaktır.

🌻 Son Söz: Tarihsel Gömlek Güzel, Ama Düğmeler Gerçeklikten

Selçuklu modeli, tarihi açıdan ilham verici bir örnek. Ancak günümüz Türkiye'sinde uygulanabilirliği, sistemin esnekliğine bağlı. 

Gömlek güzel, kumaşı sağlam, ama düğmelerin iliklenmesi için daha demokratik bir terziye ihtiyaç var. Bu da Reis değil herhalde.

Türk–Kürt–Arap İttifakı ve “Selçuklu Modeli”: Ütopya mı, Ham Hayal mi?

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın zaman zaman dile getirdiği Türk–Kürt–Arap ittifakı ve “Selçuklu modeli” söylemi, tarihsel göndermeler üzerinden bölgesel birlik fikrini canlandırmayı hedefliyor. Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde farklı etnik ve dini toplulukların aynı siyasi yapı altında yaşayabilmiş olması, bu söyleme meşruiyet zemini olarak gösteriliyor.

Fakat günümüz dünyası, Orta Çağ ya da erken modern dönemden çok farklı koşullar barındırıyor. 

Ulus-devlet anlayışı, milliyetçilik, sınır güvenliği, kimlik siyaseti ve dış müdahaleler; böyle bir ittifakı zorlaştıran başlıca etkenlerden. Türk, Kürt ve Arap toplumlarının kendi içlerindeki çeşitlilik bile tek başına bu modeli karmaşık hale getirebiliyor.

Bu yüzden bu vizyonu kısa vadede somut bir siyasi proje olarak değil, daha çok ideolojik ve sembolik bir çerçeve olarak görmek daha gerçekçi. Tam anlamıyla bir “ütopya” olmasa da, ciddi yapısal ve toplumsal sorunlar çözülmeden hayata geçirilmesi zor bir ideal olduğu söylenebilir.

Kısacası Selçuklu modeli, tarihsel bir ilham kaynağı olabilir; ancak günümüz koşullarında uygulanabilirliği tartışmalı, uzun vadeli ve oldukça iddialı ütopik bir ham hayaldir.  

🪶 Selçuklu Modeli Şiiri “Kaftan Dar, Kumaş Geniş”

Bir sancak dikildi rüzgâra, 

Üzerinde sekiz kollu bir yıldız, 

Altında binlerce ses, 

Ama hepsi aynı sultana bakıyor..

Bir çadır kuruldu meydanda, 

Selçuklunun gölgesinden ödünç, 

Ama direkleri beton, 

Ve kumaşı, tek renkli bir bayrak.

Kürtçe bir ezgi dolanıyor etrafta, 

Ama hoparlör Türkçeye ayarlı. 

Alevi bir mum yanıyor köşede, 

Ama rüzgâr Sünni dualarla esiyor.

Bir kaftan dikiliyor Ankara’da, 

Altın ipliklerle, tarih kokulu, 

Ama beden ölçüsü “tek millet” 

Ve terzi, farklılıkları kesip atıyor.

Bir harita açılıyor masaya, 

Renkler çok, sınırlar eski, 

Ama kalem, sadece kırmızıyla çiziyor.

Bir çocuk çiziyor geleceği, 

Türk, Kürt, Arap… hepsi aynı güneşin altında, 

Ama öğretmen, 

Sadece bir güneşi tanıyor.

Bir model sunuluyor halka, 

Selçukludan ilhamla, 

Ama vitrin camı üniter, 

Ve içerideki manken, ulus.

Selçuklu Modeli ve Üniter Yapı Hakkında Sorular

Erdoğan'ın işaret ettiği "Selçuklu Modeli" tam olarak nedir? ▾

Bu model, etnik kökenlerden ziyade ortak inanç, tarih ve coğrafi kader birliğine dayanan bir imparatorluk vizyonudur. Selçuklu Devleti'nde Türklerin askeri ve idari liderliği altında Kürtler, Araplar ve Farsların bir "İslam jeopolitiği" etrafında kenetlenmesi esas alınır.

Bu model Üniter Ulus Devlet yapısına bir tehdit mi? ▾

Modern ulus devletler, "tek millet" ve "tek dil" üzerine kuruludur. Selçuklu Modeli ise çok kültürlü bir yapı arz eder. Eğer bu model idari bir özerklik şeklinde değil de, kültürel ve ekonomik bir "havza ittifakı" olarak kurgulanırsa üniter yapıyla çelişmeden uygulanabilir.

Türk-Kürt-Arap ittifakının önündeki en büyük engel nedir? ▾

En büyük engel, Sykes-Picot sonrası oluşan yapay sınırların yarattığı milliyetçilik akımları ve küresel güçlerin bu etnik hatlar üzerinden yürüttüğü vekalet savaşlarıdır. Ortak bir üst kimlik inşası bu dirençlerle karşılaşmaktadır.

Ekonomik iş birliği bu modeli mümkün kılabilir mi? ▾

Evet. Selçuklu Modeli'nin modern karşılığı bir "Ortadoğu AB'si" gibi düşünülebilir. Serbest ticaret bölgeleri ve ortak altyapı projeleri, etnik sınırların keskinliğini azaltarak üniter devletlerin egemenliğini koruyup ittifakı güçlendirebilir.

Selçuklu Modeli "Sessiz Zulüm" riskini barındırır mı? ▾

Her büyük güç inşasında olduğu gibi, azınlık hakları ve yerel kimlikler "genel fayda" adına ihmal edilirse sessiz bir kültürel baskı oluşabilir. Bu yüzden modelin temelinde zeka kadar vicdan ve adalet de bulunmalıdır.

Üniter Ulus Devlet vs. Selçuklu İttifak Modeli

Parametre	Üniter Ulus Devlet	Selçuklu Havza Modeli
Kimlik İnşası	Tekil etnik/ulusal kimlik.	Çok katmanlı "kardeşlik" kimliği.
Odak Noktası	Sınırların dokunulmazlığı.	Sınırların geçirgenliği ve entegrasyon.
Egemenlik	Mutlak merkeziyetçilik.	Merkezi liderlik altında bölgesel ittifak.
Dış Politika	Milli çıkarlar eksenli.	Medeniyet havzası ve blok dayanışması.

ÖZEL METAFOR KUTUSU

"Selçuklu Modeli, ayrı tellerden oluşan ama aynı gövdeye bağlı bir kanuna benzer. Tellerin (Türk, Kürt, Arap) her biri kendi sesini verir, ancak mızrabı vuran ortak tarih ve inançtır.

Üniter ulus devlet, bir kalenin sarsılmaz duvarlarıdır; Selçuklu vizyonu ise o kaleden dışarıya uzanan köprülerdir. Köprüler kaleyi zayıflatmaz, aksine kalenin kuşatılmasını engeller.

İttifak, farklı ağaçların dallarının gökyüzünde birleşmesi gibidir. Kökler kendi toprağında (ulus devletinde) sabit kalsa da, yapraklar aynı güneşe bakar ve aynı rüzgarla fısıldaşır."

Related Posts