Türkiye'nin enflasyonu, Lübnan, Ukrayna ve Rusya’nın toplam enflasyonundan neden daha yüksek. Mutfağı yakan savaş mı yoksa kasadaki delik mi?
Geçen gün yandaş televizyonlarda gözüm o “süslü” makroekonomi haberlerinin rakamlarına takıldı. Ben elli yıl esnaflık yapıp tezgah kapatmış biri olarak hesabımı veresiye defterine değil, hayatın kendi matematiğine göre yaparım. Öyle bağırıyor ki rakamlar, duymak istemeyen kulakların bile zarı patlar.
Şimdi bakın dostlar; yanı başımızdaki Lübnan’da enflasyon %17,3. Üzerinde bombalar uçuşan, şehirleri harabeye dönmüş Ukrayna’da %7,7. Dünyanın yarısıyla ters düşmüş, üst üste ambargo yemiş Rusya’da ise %6. Üçünü topladığınızda ne ediyor? %31! Peki bizim Orta Vadeli Program (OVP) ile övündüğümüz, TÜİK’in o “özenle törpülenmiş” resmi rakamlarına göre enflasyonumuz kaç? %31,75!
Tepesine füze yağan, ordusu cephede savaşan, limanları ablukada olan hemen yanı başımızda üç koca ülkenin enflasyonunu topluyorsun, yine de bizim tıkır tıkır işleyen, güllük gülistanlık memleketimizin resmi enflasyonuna yetişemiyor! İster istemez insan soruyor: Bizim cephemiz nerede dostlar? Biz kiminle savaşıyoruz da mutfağımız bu kadar yangın yeri?
Savaşın Enflasyonu mu, Doyumsuzluğun İltihabı mı?
Yıllarca dükkan işlettim, alın teri döktüm. Müşterinin helal kazancını kasaya koyarken vicdanımı da hep yokladım. Esnaflıkta bir kural vardır: Giren mal ile çıkan malın hesabı uyuşmuyorsa, ya çırak cebine atıyordur ya da dükkanın arkasında fareler çuvalı kemirmiştir.
Savaştaki bir ülkenin enflasyonu neden düşüktür bilir misiniz? Çünkü mecburiyetten tasarruf edilir, üretim çarkı tek bir çivi bile ziyan edilmeden döner. Bizde ise ne yazık ki, itibar adı altında yapılan israfın, “ben yaptım oldu” anlayışıyla harcanan kaynakların hesabı tutulmaz.
Hırsızlar çaldıklarını, hortumcular yuttuklarını, liyakatsizler batırdıklarını yerine koymadan bu ülkede enflasyon düşmez, düşemez!
Lafı uzatmaya gerek yok; malı çalanı aramak yerine suçu hep küresel piyasalara, fırıncının ununa, pazarcının domatesine yüklüyoruz. Ayıp, günah!
Hırsız evin içinde ise kapı kilit tutmaz.
Dünya bir han, insan yolcu, ömür bir nefes kadar,Nefsin elinden çekilen ah, arşı âlayı yakar.
Tedbir alsan ne fayda, kader hükmünü yıkar,
Hırsız evin içinde ise, kapı nasıl kilit tutar.
Aynaya bakıp da kendini görmeyen kalır darda.
Velev ki mühür sende olsun, adalet yoksa arada,
Hırsız evin içindedir, başka yerde arama.
Edep terk olundu, kalmadı derman,
Eğriyi doğruya eylemiş ferman;
Hakikat yoluna serilmeyen katar yol almaz,
Hırsız evin içinde ise kapı kilit tutmaz.
Riyakâr sofrada bereket arar,
Niyet bozuk ise, amel neye yarar,
Kendi ham ruhunu dünyalıkla yorar;
Işık vermez gayrı, sönmüş olan gaz,
Hırsız evin içinde ise kapı kilit tutmaz.
Vicdanı örtmeye yetmez ki libas,
Gönül kapısını kaplamış kir ile pas,
Arif olan eyler kendi haline kıyas;
Aynada kendini görmez ki gafil aymaz,
Hırsız evin içinde ise kapı kilit tutmaz.
Harama uzanan elde feyz olmaz,
Kibirden şişen kalp nur ile dolmaz,
Hileli tartı ile menzile varılmaz;
Zulümle kurulan adalet baki kalmaz,
Hırsız evin içinde ise o kapı kilit tutmaz.
Özündeki doğruluk, keser en keskin kılıcı.
Vicdan terazisi tartmazsa haramı ve haracı,
Hırsız evin içinde ise, ne baharı görürsün ne yazı.
Savaş Ekonomisi vs. OVP Ekonomisi: Aı Rakamlar Tablosu
Hadi şu acı tabloyu yan yana koyalım da kendi gözlerimizle görelim. Savaştaki bir ülke ne durumda, “istikrarlı” dediğimiz Türkiye’miz ne durumda:
| Ülke / Durum | Mevcut Durum | Enflasyon Oranı (%) |
|---|---|---|
| Lübnan | Ekonomik Kriz + Savaş Tehdidi | %17,3 |
| Ukrayna | Fiili Sıcak Savaş & İşgal | %7,7 |
| Rusya | Savaş + Ağır Küresel Yaptırımlar | %6,0 |
| SAVAŞTAKİ 3 ÜLKENİN TOPLAMI | %31,00 | |
| TÜRKİYE (TÜİK - OVP Hedefli) | %31,75 | |
Tablo ortada dostlar. Soruyorum size: Ukrayna’da tarlalar bombalanırken gıda enflasyonu kontrol altında tutulabiliyorsa, Kütahya’daki, Konya’daki çiftçi neden toprağa küstürülüyor? Cevap açık: Adaletli paylaşım ve dürüst yönetim olmadıkça, bereketi ne topraktan bulabilirsiniz ne de kasadan!
Delik Kovayla Su Taşınmaz: Ne Yapmalı?
Bizim kuşağın iyi bildiği bir kural vardır; fırtınada önce gereksiz yükler denize atılır. Bu ülke enflasyon belasından kurtulmak istiyorsa, süslü sözleri ve boş vaatleri bir kenara bırakmalı. Çözüm aslında oldukça basit ama cesaret gerektirir:
- Kasadaki Deliği Kapatın: Kamuda tasarrufu, garibanın çayından çorbasından kısmakla değil; şatafattan, lüks makam araçlarından ve gereksiz garantili projelerden başlatarak yapın.
- Çalınanı Yerine Koyun: Tüyü bitmemiş yetimin hakkını yiyenlerden, denetimsizlikten, rüşvetten, kayırmacılıktan beslenenlerden hesap sorulmadıkça bu ülkenin bereketi geri gelmez.
- TÜİK’in Elindeki Rendeyi Alın: Gerçekleri saklayarak hastalık tedavi edilemez. Önce doğru teşhis koymalısın ki reçete işe yarasın.
📌 AHMET ATAM'DAN SÖZÜN ÖZÜ (Metaforik Özet)
"Fırtınada geminin su almasının sebebi dalgaların büyüklüğü değil, güvertede delik açanların varlığıdır. Güvertedeki kaçakçıları durdurmadan ambardaki suyu boşaltamazsınız. Hırsız evden olunca kilit işe yaramaz; hakikatle yüzleşmeden yapılan her hesap, mutfaktaki boş tencereye çarpar.."
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Savaş halindeki ülkelerde enflasyon neden Türkiye'den daha düşük?
Savaşta olan ülkeler kaynaklarını doğrudan temel ihtiyaçlara, üretime ve sıkı stok kontrollerine yönlendirir. Fiyat spekülasyonuna ve kamu israfına izin verilmez. Bizde ise israf, yetersiz üretim ve güven kaybı enflasyonu beslemeyi sürdürüyor.
TÜİK enflasyon rakamları ile hissedilen enflasyon arasındaki farkın sebebi nedir?
TÜİK’in sepete eklediği ürün ağırlıkları, vatandaşın gıda, kira ve enerji gibi zorunlu harcama kalıplarıyla uyuşmuyor. Üstelik verilerin şeffaf biçimde paylaşılmaması, halkın kurumlara güvenini sarsarak enflasyon beklentilerini olumsuz etkiliyor.
Enflasyonun kalıcı olarak düşmesi için ilk atılması gereken adım nedir?
İlk adım, kamuda koşulsuz gerçek bir tasarruf hamlesi başlatmak, hukuki ve ekonomik liyakati sağlamak ve piyasaya dürüstlük, şeffaflık ile adalet mesajı vermektir. Haksız kazanç ve israf önlenmeden, yalnızca faiz kararlarıyla yada birilerinin bazı kurumların malına çökmekle enflasyon düşmez.
KENDİME YAZILARIM
🔍 BENİ GOOGLE'DA BUL© 2026 | "Vicdanın terazisi bozuksa, enflasyonun cetveli doğru ölçmez."
Yorum Gönder